De vraag welke BTW-tarieven gelden in België krijgen we voortdurend van starters en consumenten. Het korte antwoord: België kent drie hoofdtarieven (6 %, 12 % en 21 %) en een aantal vrijstellingen, en welk percentage van toepassing is hangt af van de aard van het goed of de dienst.
De drie hoofdtarieven
- 21 % — Standaardtarief. Geldt voor de meeste goederen en diensten: elektronica, kleding, professionele dienstverlening, horeca-dranken, brandstoffen, …
- 12 % — Tussentarief. Vooral voor sociale huisvesting, restaurantmaaltijden (excl. dranken) en bepaalde brandstoffen voor verwarming.
- 6 % — Verlaagd tarief. Geldt voor basisbehoeften: voeding, water, geneesmiddelen, boeken, kranten en — onder voorwaarden — renovatiewerken aan woningen ouder dan 10 jaar.
Vrijstellingen en bijzondere regimes
Naast de drie tarieven zijn er ook vrijstellingen. Medische zorg, onderwijs, financiële diensten, verzekeringen en sommige sociale prestaties zijn vrijgesteld van BTW. Voor kleine ondernemers bestaat de vrijstellingsregeling onder 25.000 euro omzet: je rekent geen BTW aan, maar mag ze ook niet aftrekken. Internationale verkopen aan ondernemingen binnen de EU vallen onder de intracommunautaire regeling (0 %), op voorwaarde dat beide partijen een geldig BTW-nummer hebben.
Veelvoorkomende fouten
De klassieker is verwarring tussen renovatie en nieuwbouw. Renovatie van een woning ouder dan 10 jaar kan in aanmerking komen voor 6 % BTW, terwijl nieuwbouw onder 21 % valt. Een andere veelvoorkomende vergissing is restaurantfacturatie: maaltijden vallen onder 12 %, maar dranken onder 21 % — vandaar dat horecafacturen vaak twee BTW-lijnen tonen. Wie zonder erover na te denken één tarief gebruikt, riskeert later een BTW-correctie.
BTW op de factuur correct vermelden
- Splits de bedragen excl. BTW per tarief uit.
- Vermeld bij elke lijn welk BTW-tarief van toepassing is.
- Toon de totale BTW per tarief en het eindtotaal incl. BTW.
- Bij vrijstelling: vermeld de juridische basis (bv. “Bijzondere vrijstellingsregeling kleine ondernemingen”).
- Voor intracommunautaire diensten: vermelding “BTW verlegd – artikel 21, §2 W.Btw” of de gepaste verwijzing.
Praktische voorbeelden
Een freelance grafisch ontwerper rekent 21 % BTW op zijn diensten. Een boekhandel hanteert 6 % op de verkoop van boeken, maar 21 % op cadeau-artikelen die ook in de winkel liggen. Een aannemer die isolatie plaatst in een woning van 15 jaar oud kan onder 6 % factureren mits de woning hoofdzakelijk privé wordt gebruikt — bij een gemengde commerciële woning is een prorata vereist.
Bij twijfel: vraag het uittreksel
De FOD Financiën publiceert circulaires waarin specifieke sectoren en producten worden behandeld. Voor consumenten is het zelden de moeite om in die teksten te duiken; voor ondernemers loont het wel om bij twijfel hun boekhouder te consulteren of een fiscaal ruling aan te vragen. Een verkeerd toegepast tarief kan, ook bij goede trouw, leiden tot navorderingen en boetes — vandaar dat zelfs gevorderde ondernemers regelmatig hun BTW-codes laten checken.
Conclusie
De drie Belgische BTW-tarieven (21, 12 en 6 %) dekken het grootste deel van de transacties, maar de uitzonderingen — vrijstellingen, intracommunautaire regels en sectorspecifieke verlagingen — vragen aandacht. Hou je facturatie consequent, vraag bij twijfel advies en pas je BTW-codes aan zodra je activiteit verandert.
